Wzorcowanie i kalibrowanie – podstawowe informacje

Procesy metrologiczne odgrywają ważną rolę w wielu gałęziach przemysłu, nauki oraz w zwyczajnym funkcjonowaniu laboratoriów i zakładów produkcyjnych. Pomiary są fundamentem do kontrolowania jakości, badania zgodności z normami oraz zapewniania iteracyjności wyników, dlatego tak istotne jest ich odpowiednie przygotowanie i kontrola. Jednym z działań wykonywanych w tym zakresie jest wzorcowanie i kalibrowanie przyrządów pomiarowych, które umożliwia określić czy urządzenie funkcjonuje prawidłowo i jakie ewentualne odchylenia mogą występować w uzyskiwanych wynikach.

W praktyce oznacza to porównywanie wskazań przyrządu z wartościami odniesienia uzyskanymi z urządzeń o znanej dokładności, co daje możliwość ocenę jego przydatności w dalszych pomiarach.

Różnica między wzorcowaniem i kalibrowaniem na prawdę bardzo często bywa mylona, a natomiast są to dwa odrębne pojęcia. Wzorcowanie to proces polegający na odniesieniu wskazań urządzenia do wartości wzorca o określonej klasie dokładności i dokumentowaniu uzyskanych wyników bez ingerencji w samo urządzenie. Kalibrowanie jednakże obejmuje sposobność wprowadzenia regulacji w przyrządzie, ażeby wskazania były kompatybilne z wartościami odniesienia. Znaczy to, że wzorcowanie pozwala jedynie stwierdzić dokładność przyrządu, a kalibrowanie umożliwiprzy tym jego korektę. Oba procesy są stosowane w współzależności od potrzeb użytkownika, wymagań normatywnych albo specyfiki danej branży.

Znaczenie działań takich jak wzorcowanie i kalibrowanie ma szczególne miejsce w obszarach, gdzie precyzja pomiarów jest kluczowa, przykładowo w medycynie, lotnictwie, energetyce czy produkcji elementów mechanicznych. Dosłownie niewielkie odchylenia w pomiarach mogą wpływać na przebieg procesów technologicznych albo na bezpieczeństwo użytkowania danego produktu. Z tego względu regularne sprawdzanie przyrządów pomiarowych daje możliwość uniknąć błędów wynikających z ich zużycia, starzenia się podzespołów czy wpływu czynników zewnętrznych, takich jak temperatura czy wilgotność. W niektórych dziedzinach wymagane jest prowadzenie dokumentacji potwierdzającej wykonanie wzorcowania, co stanowi bazę do audytów i testom jakości.

W praktyce procesy związane z przygotowaniem i kontrolą urządzeń pomiarowych obejmują zarówno proste narzędzia, takie jak suwmiarki czy manometry, jak i bardziej trudne aparaty elektroniczne, w tym analizatory czy systemy automatyczne. Zakres i częstotliwość wzorcowania a także kalibrowania zależy od założeń technicznych, rodzaju zastosowania a także intensywności użytkowania sprzętu. Warto zauważyć, że choć oba procesy mają wspólny cel związany dokładnie pomiarów, to ich przebieg i skutki są różne, a ich odpowiednie zrozumienie ma znaczenie dla utrzymania właściwego poziomu sprawdzeniu jakości w różnych dziedzinach działalności człowieka.

Polecamy: wzorcowanie testo 735 .